Kırahmetler / Kırahmetli Yörükleri Hakkında

        Kırahmetler aşireti, köken olarak Yıva Boyu'ndan olan Karakoyunlu Devleti’ne (Azerice: Qaraqoyunlular, قاراقویونلولار, Farsça: قره قویونلي) dayanmaktadır. Karakoyunlu Devleti’nin 15. yüzyıl sonlarında Akkoyunlular ve Safevîler tarafından yıkılmasıyla birlikte, aşiretin atası Abdil Bey, mensubu olduğu toplulukla beraber batıya doğru göç etmek zorunda kalmıştır. Bu süreçte, Erzurum, Van ve Diyarbakır sınırlarında yaylak-kışlak olarak yaşarken, sonradan Osmanlı yönetimi altındaki Adana ve Mersin civarına yönelinmiştir

        Abdil Bey ve beraberindeki aşiret mensupları, Çukurova bölgesinde Tekeli aşiretiyle birleşerek Bahşiş adını almıştır. Bu birleşme, muhtemelen Osmanlı'nın Yörük gruplarını belirli idarî düzenlemelerle kontrol altına alma politikasıyla ilişkilidir. Bahşiş adının kökeni konusunda ise bir Paşaya Bahşiş olarak verilmelerinden dolayı bu ismi aldıkları kimi anlatılarda ifade edilmektedir. Öyle ki Osmanlı paşasına tevdi olunan “Bahşiş Cemaati'nin” vergisini, mezkur paşa toplamaya muvazzaf kılınmıştır. Bu süreçte Bahşiş Yörükleri, Osmanlı Devleti’nin kontrolünde konar-göçer bir yaşam sürdürmüş ve zamanla Mersin ve Antalya civarına yayılmışlardır.

            Kırahmetler Aşiretinin Soy Yapısı

        Kırahmetler aşireti, Abdil Bey soyundan gelen bir topluluktur ve nesiller boyunca farklı kollara ayrılmıştır:

1. İlk Abdil’in üç oğlu bulunmaktadır:

   • Abdil (İkinci Abdil)

   • Kara Yusuf → Anamur’daki Bahşiş topluluklarının atası (Yusuf Uşağı).

   • Sarı Hasan → Alanya’daki Bahşiş Yörüklerinin atası (Hasan Uşağı).

2. Kırahmetler, ikinci Abdil’in oğullarından biri olan Kırahmet’ten türemiştir.

        Kırahmet'in soyundan gelenler, 1930'lardan itibaren aşiret üyeleri toprağa yerleşmeye başlamıştır. Önceleri kışlak olarak kullandıkları arazileri satın alarak Gazipaşa'nın Kırahmetler Mahallesini kurmuşlardır. Zaman içinde aşiretin mensupları farklı bölgelere yayılmış, Muzkent, Tosalak (Gazipaşa), Sugözü (Alanya) ve Kaş (Antalya) gibi yerleşim yerlerine dağılmışlardır.

        Günümüzde Kırahmetler, daha çok tarım ve ticaretle uğraşan bir topluluk olarak varlığını sürdürmektedir. Geleneksel hayvancılık büyük ölçüde azalmış, ancak aşiretin kimliği ve tarihî hafızası korunmaya devam etmektedir. Eğitim seviyeleri yükselmiş, topluluk içinden öğretmenler, muhasebeciler ve devlet memurları çıkmıştır.

        Yaz aylarında aşiret üyeleri hâlâ yaylaya göç geleneğini sürdürerek Yunt Yaylası gibi yüksek rakımlı alanlara çıkmaktadır. Ayrıca köyde Tarımsal Kalkınma Kooperatifi gibi kurumlar da bulunmaktadır.

        Bu bilgiler ışığında Kırahmetler Aşireti’nin, Yörüklükten yerleşik hayata geçiş sürecinde, tarihî kimliğini koruyarak Anadolu’nun sosyal ve kültürel yapısına önemli katkılar sunduğu görülmektedir.

            Yazar: Kırahmetzâde

Kaynaklar: 

            Halaçoğlu, Yusuf. "Anadolu'da aşiretler, cemaatler, oymaklar, 1453-1650." (2009). 

            Seyirci, Musa. Batı Akdeniz bölgesi yörükleri. Vol. 262. Der Yayınları, 2000.